Geoinformacja na rynku zamówień publicznych w kontekście nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Piotr Brauntsch
Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
Polska

Piotr A. Werner
https://www.researchgate.net/profile/Piotr-Werner?ev=hdr_xprf
Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
Polska

Streszczenie

Celem wprowadzenia nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w 2023 roku była poprawa jakości zarządzania przestrzenią oraz zwiększenie udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji przestrzennych. Jak również zahamowanie chaosu urbanistycznego i promocja zrównoważonego rozwoju przestrzennego. Do tego celu wprowadzono szereg zmian prawnych, instytucjonalnych, społecznych i technologicznych (plan ogólny gminy, zintegrowane plany inwestycyjne, zmiany w decyzjach o warunkach zabudowy, rejestr urbanistyczny, uproszczenie procedur partycypacji społecznej w podejmowaniu decyzji przestrzennych). W kontekście ustawy systemy geoinformacyjne (GIS i CAD/GIS) stają się kluczowym narzędziem wspierającym planowanie gospodarki przestrzennej oraz partycypację społeczną (potencjalnie systemy PPGIS). Umożliwiają analizowanie, modelowanie oraz wizualizowanie danych przestrzennych, ułatwiając identyfikację konfliktów przestrzennych. Wdrożenie nowych przepisów nadało nowy impuls do intensyfikacji cyfryzacji procesów planistycznych w Polsce. Analiza danych z Biuletynu Zamówień Publicznych UZP w latach 2022-2024 ujawniła znaczny wzrost wymagań dotyczących wykorzystania systemów geoinformacyjnych w zamówieniach publicznych po wejściu w życie nowelizacji ustawy. Kluczowe obserwacje dotyczyły skokowego wzrostu zamówień publicznych zsynchronizowanego w czasie z terminami wyznaczonymi w ustawie oraz wymagań dotyczących zastosowań technologii geoinformacyjnych. Okazuje się, że kluczowe dla szerszego upowszechniania GIS w gospodarce przestrzennej jest adekwatne prawodawstwo. Reforma planowania przestrzennego w Polsce, wspierana przez coraz szersze zastosowanie technologii geoinformacyjnych, ma na celu bardziej zintegrowane, efektywne i partycypacyjne zarządzanie przestrzenią. Kluczowym czynnikiem sukcesu będzie dalsza cyfryzacja, dostępność danych przestrzennych i rozwój narzędzi PPGIS oraz budowanie świadomości i kompetencji wśród społeczeństwa i lokalnych samorządów.

Słowa kluczowe:

gospodarka przestrzenna, planowanie przestrzenne, GIS, PPGIS, plan ogólny, znowelizowana ustawa, partycypacja społeczna, zamówienia publiczne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia

Bąkowska-Waldmann, E. (2020). Partycypacyjne systemy informacji geograficznej (PPGIS) w procesach decyzyjnych w gospodarce przestrzennej. Rozprawa doktorska, UAM, Poznań.

Hägerstrand, T. (1967). Innovation diffusion as a spatial process. University of Chicago Press.

Jarz & Partner. (2023). Przepisy przejściowe nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Pozyskano z: https://jarzpartner.pl/przepisy-przejsciowe-nowelizacji-ustawy-o-planowaniu-i-zagospodarowaniu-przestrzennym/ (dostęp: 01.09.2024)

Łoboda, J. (1983). Rozwój koncepcji i modeli przestrzennej dyfuzji innowacji. Wydaw. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii. (2023). Reforma systemu planowania przestrzennego. https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/reforma-systemu-planowania-przestrzennego (dostęp: 01.10.2024)

OECD, Eurostat (2018) Oslo Manual, DOI: 10.1787/9789264304604-en

OECD (1992), OECD Proposed Guidelines for Collecting and Interpreting Technological Innovation Data – Oslo Manual, OCDE/GD (92)26, Paris: OECD.

Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). New York, NY: Free Press

Rogers, E. M. (1962). Diffusion of innovations (1st ed.). New York, NY: Free Press

Werner, P. A., Porczek, M., Kaleyeva, V., & Brauntsch, P. (2024). Automated Parcel Machines Innovation: The Case Study of InPost in the EU and in Poland. In O. Gervasi, et.al (Eds.), Computational Science and Its Applications – ICCSA 2024 Workshops (Vol. 14825, pp. 312–323). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-65343-8_23

Werner, P. (2013). Kreatorzy, gestorzy i internauci—Od baz danych przestrzennych do map numerycznych i wirtualnych globusów. Człowiek i społeczeństwo. Wizualne bazy danych, XXXVI(2), 239–250.

Werner, P. A., Opach, T. (2013). Core and Periphery of Information Society: Significance of Geospatial Technologies. Quaestiones Geographicae, 32(2). https://doi.org/10.2478/quageo-2013-0012

Yuan, M. (2015). Frontiers of GIScience: Evolution, State-of-Art, and Future Pathways. https://doi.org/10.13140/2.1.1041.5682